سرای دانش

چهارشنبه آخر سال

چهارشنبه سوری عنوانی است که ایرانیان به آخرین چهارشنبه یک سال می دهند و مراسمات و سنت های خاصی برای اجرا در این روز دارند.

 

  در گذشته های دورایرانیان باستان برای راهنمایی فروهر بر سردر خانه های خود آتش می افروختند و شعله های این آتش را از آتشدان خانه فراهم می ساختند تا بتوانند خاندان خویش را بیابند .
چون در ایران کهن روزهای هفته رایج نبوده است از این رو آتش افروزی پیش از نوروز و در سه شنبه شب آخر سال انجام نمی گرفته است بلکه پیش از 360 امین روز سال انجام می شد که بعدها این سنت در سه شنبه های آخر سال به عنوان چهارشنبه سوری برجا مانده است .
ایرانیان گاه این آتش را بر روی بام وگاه در کوچه و گاه درمعابر برپا می کردند که تعداد گله های آتش باید به شمار عدد مقدس سه و هفت می رسید و به معنای روشنایی و سمبل گفتار نیک، رفتارنیک و پندار نیک بوده است.
در دوران ساسانیان این جشن از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار بوده و سعی می شد که بر آتش احترامی خاص بگذارند و فسردگی سال را به آتش سپرده و دل زنده و سرشار از امید پای در سال جدید می گذاشتند.
در شاهنامه فردوسی اشاره هایی درباره بزم چهارشنبه ای در نزدیکی نوروز وجود دارد که نشان دهنده کهن بودن این جشن است.
مراسم سنتی مربوط به این جشن ملی، از دیرباز در فرهنگ سنتی مردمان ایران زنده نگاه داشته شده است.
واژه چهارشنبه سوری از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته است و سوری که به معنی سرخ است ساخته شده است.
در این آیین آتش بزرگی تا صبح زود و برآمدن خورشید روشن نگه داشته می شود که این آتش به طور معمول در بعد از ظهر زمانی که مردم آتش روشن می کنند و از آن می پرند آغاز می شود و در زمان پریدن می خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من» در واقع این جمله نشانگر یک تطهیر و پاک سازی مذهبی است که واژه «سوری» به معنی «سرخ» به آن اشاره دارد.
به بیان دیگر شما خواهان آن هستید که آتش تمام رنگ پریدیگی و زردی، بیماری و مشکلات شما را بگیرد و به جای آن سرخی و گرمی و نیرو به شما بدهد.
چهارشنبه سوری جشنی نیست که وابسته به دین یا قومیت افراد باشد و در میان بیشتر ایرانیان رواج دارد.

مردم استان مرکزی نیز از دیرباز در آخرین چهارشنبه سال در کنار آیین افروختن آتش گرد هم می آمدند و با آجیل مشکل گشا، پختن حلوا، قاشق زنی، شال انداختن اوقات به یاد ماندنی خلق می کردند.
آیین هایی که امروز از چهارشنبه سوری به یادگار مانده دچار تحول ساختاری شده و جای خود را به برخی رفتارهای پرخطر چون استفاده از مواد محترقه و آتش زا داده است.
این آیین در ایران باستان مظهر آرامش، عشق ورزی و زندگی بوده و مردم در این گردهمایی روزهای پایانی سال فرصتی می یافتند تا با نمادهای این جشن پالایش درون کنند و پیوندهای انسانی را تقویت کنند.

این مراسم امروز بدون درک مناسبی از محتوا با مواد محترقه، سلب آسایش مردم و رفتارهای نادرستی گره خورده که با خرده فرهنگ های اخلاقی جامعه همخوانی ندارد.
مفهوم سرور و جشن در ایران باستان به معنای همایش انسانی هدفمند با تقویت نیروهای همراستا برای پیگرد مسایل و موضوعات روز بوده و از اینکه ایران در قرن ها قبل تفکر مترقی بهره وری حداکثری از توان فکری و یدی انسانی داشته باید برخود بالید.

چهارشنبه آخر سال

آنچه مسلم است نسل جوان امروز نیز نیازمند اجتماعات شاد و هدفگرا است، محافلی که ایده های نو را به افراد منتقل کرده و در قبال آن تخلیه هیجانی و احساسی را نیز از طریق روش های منطقی در پی داشته باشد.
می طلبد که نخبگان فکری و فرهنگی جامعه با بازنگری مجدد بر فرصت های ملی و فرهنگی با برنامه های کارآمد ضمن مهار آسیب های احتمالی و اصلاح رفتارهای پرخطر در چهارشنبه پایانی سال با برنامه ای هدفمند تهدیدهای موجود را به سمت فرصت سازی در این مناسبت ها پیش ببرند.
آمیختگی چهارشنبه پایانی سال اما با باورهای غلط و رفتارهای افراطی و پرخطر موضوعی است که باید در محافل فرهنگی و حلقه نخبگان فکری به نقد و نظر گذاشته شود و مسیر تحریف شده آن با استفاده از ظرفیت های اجتماعی اصلاح شود.
باورهای غلط برخی از مردم از آیین چهارشنبه سوری باعث شده که برپایی این آیین با خسارت های مالی و جانی همراه باشد و هزینه های بسیاری نیز برای دستگاه های اجرایی از جمله شهرداری، اورژانس و نیروی انتظامی در بر داشته باشد.

 

چهارشنبه آخر سال

منابع

www.irna.ir

media-object

آيسان تقوي

جشن چهارشنبه سوري مبارك نه ب آتش سوزي و نه ب صداي هاي مخرِب

media-object

نرجس مقتدائی

بیایید جشن چهارشنبه سوری داشته باشیم نه چهارشنبه سوزی

media-object

امید محمدخانی

بسیار خوب وعالی

media-object

حسن ستاری

منم این جشن رو به همه تبریک میگم.