سرای دانش

چهارشنبه سوری در دبستان پرسش

برگزاری مراسم قاشق زنی در دبستان دخترانه پرسش

تاریخچه چهارشنبه سوری چیست و رسوم ایرانیان در این شب چه بوده؟

تاریخچه چهارشنبه سوری بسیار کهن است و اولین جشن از مجموعه جشن ها و مناسبت های نوروز محسوب می شود. یکی از مهمترین نکات در زمینه تاریخچه چهارشنبه سوری این است که زمان این جشن قبل از اسلام در اواخر زمستان و هنگامی که زمین در حال گرم شدن است بوده و پس از اسلام این جشن در شب آخرین چهارشنبه سال برگزار می شده. تمام ایرانیان به طور کلی با جشن چهارشنبه سوری آشنا هستند و هر سال در شب چهارشنبه سوری به برپایی این جشن می پردازند. در این شب ایرانیان آتشی را برافروخته می کنند و طبق رسوم ، از روی آن می پرند.

تاریخچه چهارشنبه سوری

هدف از برپایی این جشن توسط ایرانیان این است که طبق رسوم نیاکان خود، دفع شر و بلا را انجام دهند و برای برآورده شدن آرزوهایشان این مراسم را برگزار می کنند. در این شب بچه ها در کوی و برزن آتش های بزرگ و کوچکی بر افراخته می کردند و از روی آن می پریدند و شعر “سرخی تو از من، زردی من از تو” را می خواندند. این رسوم همچنان در بین ایرانیان وجود دارد و اکثر ایرانیان به برپایی این جشن تمایل خاصی دارند. تاریخچه چهارشنبه سوری بسیار غنی است و در خیلی از کشورها مانند افغانستان، تاجیکستان و چند کشور دیگر همچنان مردم به برپایی این جشن می پردازند.

 یکی از دلایلی که مردم همچنان به برپایی آن مشتاق هستند می تواند متصل بودن چهارشنبه سوری به عید نوروز باشد و اینکه مردم در این شب کاملا وارد جو عید می شوند.
 

واژه ” سور ” در ادبیات فارسی به معنای جشن، مهمانی و “سرخآمده است. جشن سور از زمان ایران باستان در ایران برگزار می شده. گفتنی است در دوره قبل از اسلام ایران دارای تقسیمات هفته به هفت روز نبوده و هر سال دارای 12 ماه و هر ماه دارای 30 روز بوده که هر روز از این 30 روز دارای اسم مشخصی بوده است. مراسم چهارشنبه سوری در شب آخرین چهار شنبه ی سال انجام می شود.

آئین چهارشنبه سوری

تاریخچه چهارشنبه سوری بسیار غنی است و در شاهنامه فردوسی هم به این جشن اشاره شده است. بد نیست به این نکته اشاره کنیم که در ایران باستان این آئین کاملا با زرتشتیان مرتبط نبوده زیرا مطابق آئین های زرتشتی پریدن از روی آتش عملی مکروه محسوب می شود. در ادامه به اصلی ترین آئین های چهارشنبه سوری می پردازیم.

افراختن آتش

عنصر اصلی جشن چهارشنبه سوری آتش است و در زمان برپایی این جشن نردم دور آتش حلقه می زنند، از روی آن می پرند و غم ها و مشکلاتشان را به آتش می سپارند.

کوزه نو

در این شب مردم قدیم کوزه های سفالی خود را به بالای بام خانه می بردند و به پایین پرتشان می کرده اند و پس از آن که کوزه های می شکستند، کوزه هایی نو را جایگزین آنها می کردند. آنها معتقد بودند تمام باد ها و قضاهای بد در کوزه متراکم می شوند و با این کار، بلاها رفع می شده اند.

آجیل مشکل گشا

در زمانی که آتش بر افروخته می شد، اقوام و دوستان با گردهمایی به دور هم، آجیل مشگل گشا می خوردند و بر این باور بوده اند کسی که این آجیل را در آن زمان می خورد با دیگران مهربان تر شده و از خیانت دوری می کنند. آجیل مشکل گشا همان دانه های نباتی متبرک شده به نمک هستند.

فالگوشی

طبق این رسم قدیمی، در زمان برپایی جشن چهارشنبه سوری دختران جوان نیت می کردند و پس از آن پشت دری می ایستادند و سخنان افراد خانه را گوش می کردند و به تعبیر نیت خود بر اساس سخنان اهالی خانه می پرداختند.

قاشق‌زنی

قاشق‌زنی از رسوم ایرانی است که در شب چهارشنبه‌سوری برپا می‌شده‌است. حاصل نهایی قاشق‌زنی، پخت و توزیع آش ابودردا بوده‌است.

قاشق‌زنی رسمی زنانه‌است. زنان چادری بر سر انداخته و گاه نقابی بر چهره می‌زدند تا ناشناس بمانند. آنگاه با قاشق بر کاسه یا قابلمه یا بر در خانه می‌کوبیدند و اهل خانه را از آمدن خویش آگاه می‌کردند. اهل خانه کاسه خالی را گرفته و مشتی آذوقه خشک از قبیل بنشن در آن ریخته و بازمی‌گرداندند. گاه بجای آذوقه پول نقد به قاشق زن پرداخت می‌شده‌است. مهمترین شرط در قاشق زدن ناشناس ماندن قاشق‌زن بوده‌است؛ لذا نه قاشق‌زن و نه صاحب منزل، در هنگام مواجهه سخن نمی‌گفته‌اند.

آش ابودردا

قاشق‌زن پس از رفتن به خانه‌های پس از رفتن به در هفت خانه و جمع‌آوری آذوقه و پول کافی، مقدمات تهیه آش ابودردا یا آش را فراهم می‌کرد. معمولاً این آش به نیت شفای بیماران تهیه می‌شد و پس از آنکه اندکی از آن را به بیمار داخل منزل می‌چشاندند، مابقی را به فقرا می‌بخشیدند.

مراسم قاشق زنی در دبستان پرسش

به منظور آشنایی بیشتر دانش آموزان با این رسم دیرین هر یک از آنها با قاشق ها و کاسه های کوچکی که از منزل به خانه آورده بودند مشتاقانه این رسم را انجام دادند. شادی و نشاط دانش آموزان در طول این مراسم وصف ناشدنی بود. آنها با شال هایشان صورت های خود را پوشانده بودند و با سرو صدای زیاد گروه گروه به کلاس های دوستانشان می رفتند و از آنها شوکولات و تنقلات می گرفتند. این کار پور شور و نشاط دانش آموزان ، دبیران و پرسنل را به وجد آورده بود و موجبات خنده و شادی همه ی اعضای مدرسه را در این اوقات خوش فراهم آورد و برگی با خاطره ای خوش و ماندگار در صفحات پایانی دفتر خاطرات سال 97 برجای گذاشت.

با آرزوی روزهایی پر از شادی و موفقیت برای همه ی دانش آموزان در سال جدید.

 
 
 
 
media-object

امید محمدخانی

بسیارخوب و عالی

media-object

نرجس مقتدایی

👏👏👏👏

media-object

حسن ستاری

امیدوارم کوچولوهای دوست داشتنی دبستان پرسش چهارشنبه سوری خوب و شادی رو داشته باشن.