سرای دانش

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید

تغییرات کتاب های درسی متوسطه چگونه ارزیابی می شود؟

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید دانش آموزان، اولیاء و دبیران

برخی از خانواده‌ها دغدغه سختی کتاب‌های درسی  فرزندان‌شان را دارند. سنگینی محتوای کتاب‌های درسی بسیاری از خانواده‌ها را واداشته تا برای فراگیری بهتر درس‌های سال آینده فرزندان‌شان، قبل از فرارسیدن سال تحصیلی جدید، دغدغه آموزش آنها را داشته باشند.  و راه چاره را در معلم خصوصی گرفتن و فرستادن بچه‌ها به کلاس‌های تقویتی و... می‌جویند. خلاصه اینکه تغییر کتب درسی و سختی دروس به کابوس دانش آموزان  و خانواده‌ها و حتی معلمان تبدیل شده است؛ تا جایی‌که  می‌شنویم گاه برخی  از معلمان  هم قادر به پاسخگویی نیازهای علمی دانش آموزان نیستند. گرچه مسئولان وزارت آموزش و پرورش هم بر این باورند حجم کتاب‌ها زیاد است و محتوا هم سنگین اما این کتاب‌ها بر اساس استانداردهای علمی نوشته شده است.

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید

آیا محتوای سنگین به باسوادی دانش‌آموز می‌انجامد؟
خانواده‌ها از اواخر فصل بهار و شروع تابستان درگیر خرید  اینترنتی و حضوری کتاب‌های درسی هستند،کتاب‌هایی که سختی و سنگینی مطالب‌شان در سال‌های اخیر صدای بسیاری از معلمان و والدین را درآورده و موجب گلایه آنها شده است. دانش‌آموزان مقاطع مختلف بویژه اولیای آنها از سختی کتب درسی، پاسخگو نبودن معلم در دروس کلیدی مانند ریاضی و همخوانی نداشتن آموزه‌های معلم با متن کتاب درسی ناراضی هستند.

حجم کتاب‌های درسی بسیار زیاد است.بسیاری از  محتوای کتب درسی مطابق با سن دانش‌آموزان نیست وانگار برای دانش‌آموزان با ضریب هوشی بسیار بالا نوشته شده است. محتوای کتب درسی استرس زیادی به دانش‌آموز می‌دهد و معلمان هم متأسفانه در کلاس درس نمی‌دانند که چه روش آموزشی را در پیش بگیرند. خیلی از معلمان در جریان کتاب‌های درسی نیستندو این هم بدان علت است که معلمان کتاب‌های درسی را نمی‌نویسند و نوشتن کتاب‌های دانش آموزان برعهده برخی از استادان دانشگاه است که همین موضوع موجب شده تا معلمان هم سر کلاس فقط جزوه ارائه کنند و اصلاً دانش آموزان به کتاب‌ها مراجعه نکنند.
برخی کارشناسان آموزشی معتقدند که اجرای سیستم آموزشی 3-3-6 و تغییر پایه درسی بسیار شتابزده بوده و همین موضع موجب شده تا کتاب‌های این دوره هم غیر استاندارد باشد تا جایی که حالا دانش آموزان پایه اول متوسطه با یک افت تحصیلی شدید مواجه می‌شوند.

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید

حالا ما در وزارت آموزش و پرورش هرسال دو پایه درسی را تألیف می‌کنیم. سابق بر‌این، ‌هدف آموزش و پرورش 1- 3-3-5 بوده است و حالا این هدفگذاری3- 3- 6 شده است. ما برای آنکه آن حرکت شتابزده دولت قبل را جبران کنیم هر سال به جای اینکه یک پایه کتاب‌های درسی را تألیف کنیم دو پایه را بررسی می‌کنیم.

در سیستم آموزش و پرورش فرایند تولید کتاب را دوره‌ای تدوین می‌کنیم و برای هر دوره تحصیلی یک هدف را طراحی کرده‌ایم. دوره ابتدایی، متوسطه یک و متوسطه دو اهداف‌مان متفاوت است.  بر اساس این موضوع سرفصل‌های دروس نوشته و به مؤلف برای تدوین کتب درسی داده می‌شود. البته وقتی کتاب‌های درسی تدوین شد بلافاصله به دانش‌آموزان توزیع نمی‌شود، بلکه ابتدا کتاب‌ها به تعدادی از معلمان باتجربه که متخصص همان درس هستند سپرده می‌شود تا نقاط ضعف و قدرت آن بررسی شود همچنین از بسیاری معلمان در استان‌های مختلف نظرسنجی می‌شود و بعد از آنکه نظرات معلمان گرفته شد، نقاط مثبت و منفی را به هیأت مربوط به تألیف کتاب‌های درسی می‌دهیم و آنها دوباره کتاب‌های درسی تازه تألیف را بررسی می‌کنند. نظرات بررسی و کتاب نهایی تدوین می‌شود، 

همه قبول داریم که حجم کتاب‌ها بالاست اما این موضوع را هم بپذیریم که مدرسه زمان آموزشی لازم را برای دانش‌آموزان نمی‌گذارد. آموزش یک امر تک مؤلفه‌ای نیست و تنها به محتوای کتاب‌ها بازنمی‌گردد . اگر کتابی مشکل واژگان داشته باشد یا مسائل دیگری که دانش آموزان آن را مطرح کنند ما آن را برای سال تحصیلی بعدی برطرف می‌کنیم. با این حال برای یک آموزش خوب، معلم هم باید تدریس خوبی داشته باشد، پشتیبانی روحی و روانی دانش‌آموز خوب باشد و در منزل مشکل نداشته باشد.

تغییرات کتاب درسی دغدغه جدید
متأسفانه برخی مدارس توجهی به زمان کلاس‌ها ندارند و همین موجب می‌شود که معلم وقت کمتری برای آنها بگذارد.ما برنامه درسی را 36 هفته‌ای تنظیم می‌کنیم اما برخی 30 هفته‌ای اجرا می‌کنند. ما کلاس را 50 دقیقه‌ای در نظر می‌گیریم برخی دو زنگ را به هم وصل می‌کنند و کلاس 35 دقیقه‌ای برگزار می‌کنند.
سال تحصیلی گذشته کتاب‌های پایه تحصیلی چهارم و هشتم تحصیلی بازنگری شد و برای امسال هم پایه پنجم و نهم تحصیلی را مورد بازنگری قرار دادیم این کار درحقیقت جوابی به نیاز خانواده‌ها، دانش آموزان و معلمان است.همه می‌دانیم تغییر پایه در سالهای گذشته بسیار شتابزده بوده است و این موضوع به طور جدی در دست بررسی است.

با این حال باز هم کارشناسان در سطح مدارس بررسی می‌کنند و اگر دانش آموزان با کتاب‌ها مشکل داشتند سال آینده دوباره موضوعات مطرح شده بررسی می‌شوند. با این حال ما فکر می‌کنیم که کتاب‌ها فعال‌تر شده است.نقش دانش آموزان در این کتاب‌ها بیشتر شده است.همچنین محتوای کتاب‌ها هم بر اساس نیاز‌های روز نوشته شده است.
با این حال بسیاری از کارشناسان بر این باورند در آموزش و پرورش همه چیز متکی به کتاب و تدریس در کلاس‌های  درس است.این درحالی‌است که کتاب‌های جدید معلم را مکلف می‌کند تا دانش  آموزان را به فضاهای خارج از کلاس  ببرد و تألیف این کتاب‌ها  با فضای آموزشی جدید می‌تواند زمینه‌ای برای یادگیری گسترده تر دانش آموزان فراهم کند. با این حال به نظر می‌رسد تغییرات کتب درسی آنچنان که باید و شاید نتوانسته مقبولیت لازم را در بین دانش آموزان و حتی معلمان به همراه داشته باشد. به طوری که در برخی موارد منجر به اصلاحاتی در سال‌های پس از تغییر هم شده است و شاید این موارد حاکی از شتابزدگی در  ایجاد این تغییرات باشد. گفتنی است در تغییرات کلی کتاب‌های درسی نسبت به گذشته روش تفهیم مطالب از سوی آموزگار به دانش‌آموز مهم است این درحالی‌است که به گفته برخی از خانواده‌ها مدارس به این موضوعات توجهی ندارند.

media-object

مسعود حمزه

مفید و کامل بود.

media-object

فاطمه فولادی

مفید بود. باتشکر