سرای دانش

بالا بردن مسئولیت پذیری دانش آموزان

مهم ترین نکات در بالابردن مهارت مسئولیت پذیری دانش آموزان

یکی از نکاتی که آموزگاران و والدین دانش‌آموزان باید به آن توجه کنند مسئولیت‌ پذیری دانش‌ آموزان است. چون این صفت نقش بسیار مهمی در آینده افراد دارد. از تحصیلات عالی آن‌ها گرفته تا تشکیل خانواده و شاغل شدن همه در گرو مسئولیت‌پذیر بودن شخص هستند.

معنی مسئولیت‌ پذیری برای دانش آموزان 

مسئولیت پذیری یعنی قابلیت پذیرش، پاسخگویی و به عهده گرفتن کاری که از کسی درخواست می‌شود و شخص حق دارد که آن را بپذیرد یا رد کند. مسئولیت پذیری در روند صحیح رشد انسان‌ها پدید می‌آید. مسئولیت با وظیفه کاری است که یک نفر به دیگری محول می‌کند و باید حتما انجام بگیرد وقتی از کسی می‌خواهید مسئولیتی را بپذیرد باید برای او کاملا مشخص شود که موضوع درخواست چیست و در برابر به عهده گرفتن آن، چه چیزی به دست می‌آورد. البته اجباری برای پذیرش این درخواست وجود ندارد، در واقع مسئولیت انتخابی آگاهانه است درست مثل قراری نانوشته که تمام اجزای آن برای طرفین مشخص است. در برقراری هر ارتباط وجود سه عنصر ضرورت دارد: پیام، پیام دهنده و پیام گیرنده؛ که هر دو باید درک و تعبیر واحدی از پیام داشته باشند. پیشنهاد مسئولیت نباید با احساس گناه یا احساس بدهکاری و یا اعمال زور و مبارزه برای کسب قدرت همراه باشد، بلکه باید بدون فشار مالی یا عاطفی مطرح شود.

 

بالا بردن مسئولیت پذیری دانش آموزان

راهکارهای آموزش مسئولیت‌پذیری به دانش‌آموزان
حس مسئولیت‌ پذیری در کودکانی که دوران کودکی خوبی را سپری کرده باشند و توسط والدین سرکوب نشده باشند بصورت فطری وجود دارد. تنها کاری که باید در دوران مدرسه این کودک کرد، این است که اجازه دهیم فطرت او به خوبی خودش را نمایان کند و بستر مناسب را برای مسئولیت‌ پذیری دانش آموزان فراهم کنیم.

معنا دادن به کار‌ها و برچسب زدن بر روی آن‌ها

معنا دادن به کار‌ها و برچسب زدن بر روی آن‌ها، استفاده از برچسب‌های مثبت برای اموری که به دانش‌آموز محول می‌شود. دانش‌آموز نباید فکر کند مسئولیت پذیری یا کاری که از او می‌خواهند، سخت است. بلکه باید این امر را به عنوان یک بلوغ فکری در مسیر رشد و حرکتش ببیند. مثلا می‌توان به او گفت: هر وقت ۱۲ ساله شدی می‌توانی خودت از دفتر مدرسه توپ ورزشی برداری و برای بازی به حیاط مدرسه بیاوری. با بیان این جمله دانش‌آموز احساس بزرگی می‌کند. در پرتو این معنا دادن‌ها، او متوجه می‌شود کار‌هایی که انجام می‌دهد نشانی از بهتر، بزرگ‌تر و بالغ‌تر شدن «منِ» اوست. او نباید این احساس را داشته باشد که هر چه بزرگ‌تر می‌شود با کارهای سخت‌تر و ناراحت کننده‌ای روبرو خواهد شد. 

ارائه دادن یک الگوی مسئولیت‌پذیر و خوب برای دانش‌آموز

برای پرورش مسئولیت پذیری دانش آموزان، والدین و مربیان باید سعی کنند یک الگوی مسئولیت‌پذیر و خوب برای دانش‌آموز باشند. اگر او خواهر یا برادر بزرگ‌تری دارد، باید از فرزندان بزرگ‌ تر خواسته شود که یک تصویر مسئولیت‌پذیر و خوب از خودشان به نمایش بگذارند. حس مسئولیت‌ پذیری همیشه یک رابطه دو طرفه بوده و هست. اگر انتظار داریم کودک مسئولیت‌پذیر باشد، پدر و مادر باید الگوی این مسئولیت ‌پذیری را به او ارائه دهند. در این رابطه دو طرفه باید هر دو طرف حضور داشته باشند، زبان مشترک داشته باشند، خواسته یکدیگر را بشنوند و متقابلا به آن پاسخ بدهند. همین مساله در رابطه بین دانش‌آموز و معلم هم کاملا صدق می‌کند.

بالا بردن مسئولیت پذیری دانش آموزان

تبادل کلامی مثبت با دانش‌آموز

تبادل کلامی مثبت با دانش‌آموز، احترام گذاشتن به دانش‌آموز، تحقیر نکردن و سرکوب نکردن دانش‌آموز در تبادل کلامی گفت‌وگویی که والد با فرزندش یا معلم با دانش‌آموزش دارد باید دید آیا رابطه دوطرفه و برابر برقرار است؟ آیا این دانش‌آموز درک می‌شود و بزرگ‌تر‌ها برای خواسته‌اش ارزش قائلند یا مرتب می‌گویند: «تو بیخود می‌کنی، تو بچه‌ای، نمی‌فهمی، کسی نظر تو را نپرسید…». اگر خواسته بجای این کودک یا نوجوان اجابت نشود، او هم خواسته بزرگ‌تر‌ها را برآورده نمی‌کند و در حقیقت خود معلم یا والدین راه را به روی مسئولیت‌ پذیری دانش‌ آموزان می‌بندند. از آنجا که دانش آموز اجازه ابراز ناخشنودی خود به طور مستقیم را ندارد،‌ با شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت به این شرایط پاسخ می‌دهد. 

بالا بردن مسئولیت پذیری دانش آموزان

از بین بردن ترس از اشتباه در دانش‌آموز
حس مسئولیت‌ پذیری دانش‌ آموزان وقتی به وجود می‌آید که به آنان، مسئولیت واگذار شود. اگر بخواهید دانش آموزان و آینده سازان کشور مسئولیت پذیر باشند نباید آن‌ها را از اشتباه کردن ترساند. اگر دانش آموزان در رویارویی با مسائل زندگی اطلاعاتی داشته باشند و از اشتباهات خود درس بگیرند، بهتر می‌توانند انسان‌هایی مسئولیت‌ پذیر باشند. شرط اصلی برای موفقیت در ایجاد حس مسئولیت‌ پذیری در فرد ثبات قدم و متعهد بودن است. همزمان با این موضوع باید به وی یادآوری کرد که در هر شرایطی باید تبعات اشتباهاتش را نیز بپذیرد.