سرای دانش

گرمازدگی در تابستان

تمام نکاتی که از عوامل تا درمان گرمازدگی باید بدانید.

گرمازدگی یکی از مشکلاتی است که برای کودکان و بزرگسالان در شرایط و سنین مختلف رخ می دهد. گرمازدگی را جدی بگیرید چرا که تهدید بزرگی برای سلامت اعضای مهم بدن است.

 گرمازدگی چیست

گرمازدگی بیماری خاصی نیست که همه افراد مستعد ابتلا به آن باشند و این حالت بیشتر در فصل های گرم سال، مکان های گرم و در محیط طبیعی که دمای آن بالاتر از حد نرمال باشد اتفاق می افتد.

علائم گرمازدگی

با توجه به اینکه علائم ابتلا به گرمازدگی شامل گرفتگی عضلانی، ضعف، بی حالی، بیهوشی و در موارد شدید تشنج و ایست قلبی است، افزود: زنان باردار، کودکان و سالمندان نسبت به سایر افراد آسیب پذیرتر هستند.  در صورت عدم درمان گرمازدگی عملکرد قلب دچار اختلال می شود و ممکن است فرد با افت فشارخون، اختلال هوشیاری و حتی خطر مرگ نیز مواجه شود.

گرمازدگی در تابستان

راههای جلوگیری از گرمازدگی 

پوشیدن لباس های رنگ روشن، پرهیز از قرار گرفتن در معرض آفتاب در ساعات گرم و قدم زدن در سایه و استفاده از کلاه و نوشیدن آب و مایعات از جمله راهکارهایی است که می تواند از گرمازدگی کودکان، زنان باردار و افراد مسن جلوگیری کند.  به دلیل اینکه در زمان ورزش کردن سدیم بدن دفع می شود، بهتر است ورزشکاران در صورت انجام ورزش های سنگین کمی نمک به آبی که می نوشند، اضافه کنند تا دچار گرمازدگی نشوند.

عناب و شکر
برای رفع گرمازدگی بهتر است عناب را در آب جوشانده و با کمی شکر به صورت خنک میل کنید. همچنین خوردنی‌های سرد و تر مانند گل بنفشه، خاکشیر، هندوانه و تخم خیارین (خیار، کدو، هندوانه و خربزه) نیز توصیه می‌شود. البته بهترین دارو برای رفع گرمازدگی دم کرده عناب و زرشک است که همراه با مقداری شکر میل می‌شود.

خاکشیر یخ زده و شربت آب‌لیمو
استفاده از خاکشیر یخ‌زده و شربت آب‌لیمو برای جلوگیری از گرمازدگی موثر است. برای جلوگیری از اسهال و تأثیر خنکی، خاکشیر باید به شکل یخ‌زده یا همراه خرده یخ مصرف شود، در غیر این صورت ملین و اسهال‌آور است.
با توجه به گرمی و آلودگی هوا، مصرف آب‌لیمو نیز به دلیل داشتن ویتامین C که دارای خاصیت ضدعفونی‌کننده است، توصیه می‌شود و نیاز است هر دو روز یک بار، یک عدد لیمو در آب مصرفی استفاده شود.

تـخـم شـربـت
تخم شربت در حقیقت دانه گیاه ریحان است که به علت داشتن ترکیبات لعاب‌دار به صورت محلول در آب (شربت) استفاده می‌شود. لعاب این دانه‌ها پس از جذب آب، به صورت ژله‌ای درمی‌آید که می‌تواند برای رفع عطش مورد استفاده قرار گیرد. تخم شربتی در طب سنتی ایران به عنوان رفع کننده التهابات دستگاه تناسلی و مجاری ادرار کاربرد بسیار داشته است.

گرمازدگی در تابستان

بـه‌لیــمــو
به‌لیمو گیاهی به صورت درختچه است که از برگ آن استفاده می‌شود. این گیاه از قدیم در طب سنتی ایران به عنوان آرام‌بخش، ضد تشنج، ادرارآور، رفع کننده‌ سرگیجه و تپش قلب مورد استفاده بوده و در حال حاضر نیز از آن استفاده می‌شود.

هندوانه
هندوانه یک میوه تابستانی لطیف، آبدار، خنک کننده، آرام بخش و مسکن التهابات درونی است که اصولا برای رفع عطش در اوج گرمای تابستان مصرف می‌شود و مورد پسند بسیاری از مردم است. طبیعت هندوانه سرد و تر است و برای افراد گرم مزاج بسیار مطلوب است. مربای پوست هندوانه برای رفع حرارت بدن، رفع تشنگی و گرمازدگی بسیار مفید است.

گرمازدگی در تابستان

گلاب
بنابر اعلام دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، برای معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خوراندن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که باعث استفراغ شده و صفرا را خارج کند. نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می‌برد و بدن را تقویت می‌کند. بوییدن گلاب برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.

خطرات و عوارض گرمازدگی

در صورت عدم درمان گرمازدگی عملکرد قلب دچار اختلال می شود و فرد با افت فشارخون، اختلال هوشیاری و خطر مرگ نیز مواجه است. در این حالت آب و املاح بدن مانند نمک به علت تعرق شدید از بین می رود. کودکان، زنان باردار و افراد مسن در فصل گرما باید بیشتر مراقب گرمازدگی باشند و توصیه می شود فرد گرمازده را از محیط گرم به یک محیط خنک تر منتقل و در صورت هوشیاری برای جبران کمبود آب بدن به او مایعات داد. چنانچه سطح هوشیاری او پایین است باید سریعا به مراکز درمانی منتقل شود.